Światowy Dzień Rzucania Palenia obchodzony jest corocznie w każdy trzeci czwartek listopada. W tym roku obchody przypadają w dniu 16 listopada.
- Palenie tytoniu jest podstawowym czynnikiem chorobotwórczym 15 nowotworów, kilkudziesięciu chorób kardiologicznych, układu oddechowego i innych narządów.
- Dym papierosowy ma właściwości kancerogenne, jest sprawcą 80% raka płuca. Aż 15% nowotworów płuc wywołanych jest przez bierne palenie.
- Około 90 procent chorych na nowotwory głowy i szyi podaje w wywiadzie palenie tytoniu, fajek bądź cygar. W porównaniu z osobami niepalącymi ryzyko raka gardła środkowego i krtani wzrasta dziesięciokrotnie.
Liczy się każda godzina bez dymu tytoniowego!
Od chwili rzucenia palenia organizm zaczyna się regenerować:
- po 20 minutach – spada ciśnienia krwi i zmniejsza się tętno
- po 8 godzinach – poziom tlenku węgla i tlenu we krwi wraca do normy
- po 24 godzinach – zmniejsza się ryzyko ostrego zawału serca
- do 3 miesięcy – poprawia się kondycja fizyczna
- po roku – o połowę zmniejsza się ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca
- po 5 latach – zmniejsza się ryzyko wystąpienia udaru mózgu oraz zachorowania na raka jamy ustnej, przełyku i krtani oraz płuc
- po 15 latach – ryzyko zachorowania na raka płuca jest podobne jak u osoby nigdy niepalącej.
Każdy palący papierosy powinien sprawdzić stan zdrowia swoich płuc. Skorzystaj z programu profilaktyki chorób odtytoniowych w ramach NFZ, jeżeli:
- palisz papierosy,
- skończyłeś 18 lat,
- nie miałeś wykonanych badań spirometrycznych w okresie ostatnich 36 miesięcy,
- nie zdiagnozowano u Ciebie wcześniej, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy.
Do programu możesz zgłosić się bez skierowania. Tu znajdziesz listę poradni antynikotynowych: https://gsl.nfz.gov.pl/GSL/GSL/ProgramyProfilaktyczne
- Uzależnienie od nikotyny jest nałogiem a palenie tytoniu niesie za sobą wiele negatywnych skutków zdrowotnych. „Zdrowie ma życzenie – rzuć palenie” to wojewódzkie hasło apelu społecznego, który chcemy nagłośnić, aby zainspirować osoby palące do podjęcia inicjatywy rzucania palenia. Naszym celem nie jest podkreślanie skutków zdrowotnych wynikających z palenia, ale zachęcenie do walki i motywacji na rzucenie palenia. Na całym świecie spada liczba osób palących, jest moda na zdrowy styl życia, uprawianie sportu, zdrowe odżywianie. Zachęcamy do podążania za tendencją promującą zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne.
- Z badań opinii publicznej pt.: „Polacy o swoim nałogu palenia” opublikowanych w tym roku wynika, że 62 % respondentów uważa, że palenie negatywnie wpływa na ich kondycję fizyczną, 47% potwierdza zły wpływ na kondycję psychiczną a 19% deklaruje, że palenie ujemnie wpływa na ich relacje rodzinne.
- Z apelem „Zdrowie ma życzenie – rzuć palenie” chcielibyśmy dotrzeć nie tylko do osób palących, ale również osób narażonych na bierne palenie. O czym należy wiedzieć, aby podjąć właściwą decyzję? Prawie 60% palaczy podejmuje działania, aby zaprzestać palenie, jeśli zostanie im zaoferowane leczenie. Wystarczy zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu, aby otrzymać wsparcie farmakologiczne.
- Osobom palącym wsparcia udziela Poradnia Pomocy Palącym pod numerem 801 108 108 działająca w dni powszednie w godzinach od 14.00 do 20.00. Poza infolinią dostępna jest do ściągnięcia bezpłatna aplikacja na telefon, która analizuje dane dotyczące palenia. Zalogowany użytkownik otrzymuje m.in. plan działań, psychoedukację, informację o lakach oraz możliwość śledzenia swoich postępów. Link do pobrania aplikacji:
https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.emedway.jakrzucicpalenie - Ponadto Światowa Organizacja Zdrowia WHO uruchomiła pomoc wirtualnego pracownika służby zdrowia Florence, która poprzez serie interaktywnych pytań pomaga w wielu dolegliwościach, w tym osobom chcącym rzucić palenie. Póki co pomoc udzielana jest w języku angielskim. To świetny sposób do zaoferowania młodym osobom zmagającym się z nałogiem. Warto zauważyć, że leczeniem uzależnienia od nikotyny objęci są wyłącznie osoby pełnoletnie. Polska Akademia Nauk wydała w tym roku listę rekomendacji nt. „Redukcji palenia papierosów i używania e-papierosów, w szczególności wśród młodego pokolenia”. Wśród nich jest potrzeba objęcia leczeniem osób nieletnich.
- Poradnictwa na tematy dotyczące profilaktyki uzależniania od nikotyny i używania e-papierosów udzielają również pracownicy Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej Wojewódzkiej i Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznych na wszelkiego rodzaju stosikach profilaktycznych, zajęciach edukacyjnych i wykładach.
- Pamiętajmy, że rzucenie palenia powinno być świadomym wyborem osoby palącej. Konieczne jest postawienie sobie celów:
– wzbudzenia i utrzymania motywacji;
– unikania i minimalizowania chęci palenia (na przykład poprzez unikanie okazji do palenia i przebywania z osobami palącymi);
– zapobiegania przekształcania chęci palenia w czyn (tu najlepiej sprawdzają się metody farmakologiczne). - Do sukcesu w procesie rzucenia palenia potrzebne jest także zrozumienie problemu i wsparcie najbliższych a także osób ze środowiska, z którym osoba paląca spędza najwięcej czasu np. współpracowników czy znajomych. Jeśli decyzja osoby palącej będzie świadoma, wsparta leczeniem, wzmocniona przez bliskich i dodatkowo połączona z pasją, która zagospodaruje czas przeznaczany na codzienne nawyki sięgania po papierosa np. spacery na świeżym powietrzu, czy chociażby czytanie ciekawej książki – nałóg uda się pokonać.
- Podsumowanie:
– pamiętajmy – palenie to nie styl życia to choroba – zespół uzależnia od tytoniu;
– następstwa zdrowotne nie wynikają z uzależnienia od nikotyny, lecz dymu tytoniowego, który zawiera ponad 7000 związków chemicznych, w tym 70 rakotwórczych;
– do codziennego palenia w 2022 roku przyznało się aż 28,8% dorosłych Polaków z czego 30,8% to mężczyźni i 27,1 % kobiety (Źródło: „Redukcja palenia papierosów i używania e-papierosów, w szczególności wśród młodego pokolenia”. Polska Akademia Nauk, Warszawa, styczeń 2023);
– 54% respondentów z Polski uważa, że większy negatywny wpływ na zdrowie miały tradycyjne papierosy niż podgrzewacze. Istotna uwaga: do tej pory brak dostatecznych dowodów na to, że e-papierosy są bezpiecznym produktem oraz skutecznie pomagają palaczom rzucić palenie. Niestety aż 44% palących wybiera przejście na podgrzewacze tytoniu motywując swój wybór chęcią rzucenia palenia. (Źródło: Raport ekspercki pt.: „Polacy o swoim nałogu palenia”, CBOS, Warszawa 2023).
- Jaki mamy wpływ na powstawanie nowotworów?
- Ile zgonów z powodu nowotworów możemy uniknąć?
- Czy bierne palenie przyczynia się do wzrostu zachorowań na raka?
- Które używki są silnymi kancerogenami?
O Europejskim Kodeksie Walki z Rakiem i zaletach stosowania 12 bardzo ważnych zaleceń opowiada dr n. o zdr. Paweł Koczkodaj z Narodowego Instytutu Onkologii.
Źródło informacji:
- https://www.facebook.com/akademianfz
- Hanna Skierś, Młodszy Asystent Oddziału Promocji Zdrowia i Oświaty Zdrowotnej Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie
