Pozyskanie ślimaka winniczka na Warmii i Mazurach wstrzymane - Portal informacyjny Powiatu Giżyckiego

Zmniejszenie się liczby stanowisk występowania i zagęszczenia ślimaka winniczka na Warmii i Mazurach to główne przyczyny decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie dotyczącej wstrzymania zbioru w latach 2024-2025. Tym samym w tym roku i w 2025 r. na terenie województwa warmińsko-mazurskiego nie będzie prowadzone pozyskanie tego mięczaka.

Ślimak winniczek Helix pomatia podlega w Polsce częściowej ochronie gatunkowej. Można go zbierać jedynie przez 30 dni w roku, w okresie od 20 kwietnia do 31 maja. Przy czym, do zbioru dopuszczone są wyłącznie osobniki o średnicy muszli powyżej 30 mm. Aby w zgodzie z prawem zbierać winniczki do celów przetwórstwa spożywczego, należy mieć zezwolenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska. W związku z zaplanowanym wstrzymaniem pozyskania ślimaka winniczka oraz wykonaniem monitoringu, zezwolenia takie nie będą wydawane w latach 2024-2025.

W ostatnich latach Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie obserwuje spadek pozyskanego tonażu tego mięczaka. W latach 2018-2023 pozyskano od 39 ton do 111,5 ton winniczków, podczas gdy w latach 2012-2013 zbiory wynosiły około 240 ton, a nawet 410 ton w 2011 r.

Wyniki porównawczych badań rozmieszczenia, liczebności, struktury wielkościowej i wiekowej populacji winniczka w województwie warmińsko-mazurskim, prowadzonych w latach 2014, 2016 i 2019, wykazały zmniejszenie się liczby stanowisk występowania i zagęszczenia osobników ślimaka winniczka. Stwierdzono jego zanik na kolejnych stanowiskach badawczych. Zmniejszyło się także średnie zagęszczenie na stanowiskach. Utrwaloną cechą populacji jest bardzo mały udział osobników dużych, czyli o średnicy muszli powyżej 37 mm.

Wyniki monitoringów jednoznacznie wskazały na osłabienie populacji ślimaka winniczka w województwie warmińsko-mazurskim i konieczność jej ochrony. Istotnym zagrożeniem dla ślimaka winniczka są działania ludzkie, powodujące trwałe przekształcenia preferowanych siedlisk (łąki, nieużytki, pobocza dróg, brzegi wód, zakrzaczenia), prowadzące do pogarszania się panujących w nich warunków lub definitywnie wykluczających bytowanie ślimaka.

Wszystkie te aspekty są prawdopodobną przyczyną znaczącego spadku pozyskania winniczka na przestrzeni lat. Brak dostępności osobników w rozmiarze komercyjnym przekłada się również na zainteresowanie zbiorem. Sukcesywnie spada liczba wniosków o wydanie zezwolenia na pozyskanie tego mięczaka. W 2023 r. wydano zaledwie 21 zezwoleń; w latach wcześniejszych od 40 do nawet 90. Dopuszczono do zbioru 73 tony tego mięczaka. Pozyskano niespełna 39 ton (na podstawie 16 złożonych dotychczas sprawozdań).

W 2025 r. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie planuje zrealizować kolejne badania dotyczące rozmieszczenia, liczebności, struktury wielkościowej i wiekowej populacji winniczka w województwie warmińsko-mazurskim. Wykonanie badań pozwoli na realną ocenę stanu populacji tego gatunku, z uwzględnieniem rocznej przerwy, gdy pozyskanie mięczaków było wstrzymane.

W przypadku powzięcia informacji o nielegalnym prowadzeniu zbioru i punktu skupu ślimaka winniczka na terenie województwa warmińsko-mazurskiego, należy takie przypadki zgłaszać bezpośrednio do właściwych miejscowo organów ścigania (policja, prokuratura). Bowiem zgodnie z art. 131 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, kto bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom narusza zakazy w stosunku do gatunków objętych ochroną, podlega karze aresztu lub grzywny. Orzekanie następuje na podstawie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Źródło: RDOŚ w Olsztynie

Fot.: Autor: Amanda und Jonathan Grobe (Praca własna) [CC BY-SA 2.5], Wikimedia Commons

INFORMACJA DLA KLIENTÓW O ZASADACH PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH

KLAUZULA INFORMACYJNA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

Starosta Giżycki (Administrator) informuje, że na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, dalej: RODO) przysługują Pani/Panu określone poniżej prawa związane z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Starostwo Powiatowe w Giżycku:

Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Starosta Giżycki z siedzibą przy al. 1 Maja 14 oraz ul. Generała Józefa Zajączka 2, 11-500 Giżycko (tel. 87 428 59 58, adres e-mail: skrzynka@gizycko.starostwo.gov.pl).
Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych Osobowych – Jolantę Palczewską, z którą można się kontaktować: al. 1 Maja 14, 11-500 Giżycko; tel. 87 428 59 58, adres e-mail: iod@gizycko.starostwo.gov.pl.
Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w następujących celach:
wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze – wynikających z ustaw kompetencyjnych (szczególnych) (np.: wydawanie zezwoleń w zakresie rejestracji pojazdów, praw jazdy, pozwoleń na budowę, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków itp.),
realizacji umów zawartych z kontrahentami Administratora,
w pozostałych przypadkach Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są wyłącznie na podstawie wcześniej udzielonej zgody w zakresie i celu określonym w treści zgody (np. sprawy dot. rekrutacji pracowników).
Podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych jest:
w przypadku wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze - obowiązujące przepisy prawa (art. 6 ust.1 lit. c RODO),
umowa zawarta między Panią/Panem a Administratorem (art. 6 ust.1 lit. b RODO),
udzielona przez Panią/Pana zgoda na przetwarzanie danych osobowych – np. w celu rekrutacji (art. 6 ust.1 lit. a RODO).
W związku z przetwarzaniem danych w celach wskazanych w pkt 3, Pani/Pana dane osobowe mogą być udostępniane innym odbiorcom lub kategoriom odbiorców danych osobowych. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. podmioty kontrolujące, sądy, policja itp.);
inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z Starostwem Powiatowym w Giżycku przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Starosta Giżycki (np. usługi pocztowe).
Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji celów wskazanych w pkt 3, lecz nie krócej niż okres wskazany w przepisach o archiwizacji. Oznacza to, że dane osobowe zostaną zniszczone po upływie odpowiednio 3, 5, 10, 20 lub 50 lat od daty zakończenia sprawy (zgodnie z przepisami o archiwizacji).
W związku z przetwarzaniem przez Administratora, Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo do:
dostępu do treści danych, na podstawie art. 15 RODO z zastrzeżeniem, że udostępniane dane osobowe nie mogą ujawniać informacji niejawnych, ani naruszać tajemnic prawnie chronionych, do których zachowania zobowiązany jest Administrator,
sprostowania (poprawiania) danych osobowych – w przypadku, gdy dane są nieprawidłowe lub niekompletne, na podstawie art. 16 RODO,
żądania usunięcia danych, na podstawie art. 17 RODO; (w przypadkach, w których Administrator przetwarza dane osobowe na podstawie przepisów prawa, dane zostaną usunięte po zakończeniu okresu archiwizacji);
ograniczenia przetwarzania danych, na podstawie art. 18 RODO,
wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzanych danych, na podstawie art. 21 RODO, z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to przypadków, w których Administrator posiada uprawnienie do przetwarzania danych na podstawie przepisów prawa,
prawo do przenoszenia danych, na podstawie art. 20 RODO.
W przypadku, gdy przetwarzanie danych osobowych odbywa się na podstawie zgody osoby na przetwarzanie danych osobowych (art. 6 ust. 1 lit a RODO), przysługuje Pani/Panu prawo do cofnięcia jej w dowolnym momencie. Cofnięcie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
Przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
Podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest obowiązkowe, w sytuacji, gdy przesłankę przetwarzania danych osobowych stanowi przepis prawa lub zawarta między stronami umowa.
Administrator dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizycznej, technicznej i organizacyjnej ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.

Więcej informacji dotyczących ochrony danych osobowych można uzyskać pod adresem:

https://www.uodo.gov.pl/

This will close in 20 seconds