-2.2 C
Giżycko
8 lutego 2026
Strona głównaAktualnościWspomnienia mieszkańców Mazur z czasów końca II wojny światowej

Wspomnienia mieszkańców Mazur z czasów końca II wojny światowej

„Nie chcę sobie tego wszystkiego przypominać” to podtytuł książki „Wspomnienia mieszkańców Mazur z czasów końca II wojny światowej”. Dramatyczne wspomnienia starszych osób, głównie kobiet, Mazurek, które jako kilkunastoletnie dziewczyny przeżyły koniec II wojny światowej w okolicach Giżycka zebrała licealistka Natalia Zacharczyk (I LO). Serdecznie gratulujemy Natalii.

Poniżej, część wypowiedzi Waltraut Pawlik, mieszkanki wsi Ławki: „Powiem ci, że mamy na sumieniu, że jednego Ruska nawet zabiłyśmy. Po prostu zabiłyśmy w samoobronie. Ruskich dwa wozy przyjechało. Pełno ich, ze śpiewem, a my akurat w oborze coś robiłyśmy. To my prędko pobiegłyśmy do stodoły, tam była drabina i prędko na górę. Nie było tam dużo siana, ale jakoś tam się zagrzebałyśmy. Ale jeden Ruski wszedł do stodoły, a my nie zdążyłyśmy drabiny zabrać. Zawsze drabinę wciągałyśmy, ale teraz nie. A ten Ruski miał taką szablę i tak nią dźgał siano, i szurał. Wciskałyśmy się coraz głębiej, ale jedną dziewczynę znalazł. Ta w płacz, „ratujcie mnie” mówi. A on broń odrzucił i do tej dziewczyny się brał. Nie wiem co się stało, w strachu takiej odwagi dostałyśmy, że wyskoczyłyśmy z tego siana, żeby jej pomóc. Ruski się cofał, my go spychałyśmy, a takie drzwi, właz na dół był otwarty. Żołnierz spadł przez niego w dół, a tam akurat taka duża pryzma obornika była. Jak on się cofał, równowagę stracił i poleciał w dół, gdzieś głową musiał uderzyć, trup na miejscu był. Patrzymy, że krew leci, on nie żyje, co teraz robić? Uciekać? Boże, tyle tych Ruskich w zagrodzie, jak przyjdą zobaczą, to wszyscy ludzie za to odpowiedzą. Wtedy młode byłyśmy, ale że taką odwagę miałyśmy? We trzy, jedna za nogi, jedna za głowę, trzecia za ręce, i na ten gnój. Prędko go zakopałyśmy, krew i wszystko gnojówką zatarłyśmy. Dotąd…( rozmówczyni pokazuje wysokość łokci) ręce w gównach miałyśmy, ale wszystko zagrzebałyśmy i same w pole i do lasu uciekłyśmy. Potem przez takie bagienko szłyśmy, wszędzie brzozy i brzozy. Patrzyłyśmy, czy nie szukają tego człowieka, ale oni z hałasem pojechali. Nie zauważyli, że go nie ma.”

Zadanie pt. „Seniorzy i młodzież wspólnie działają na rzecz dziedzictwa kulturowego” realizowane przez Stowarzyszenie na Rzecz Dziedzictwa Kulturowego i Zrównoważonego Rozwoju „Mała Ojczyzna” jest współfinansowane ze środków Powiatu Giżyckiego w ramach współpracy z organizacjami pozarządowymi.

Źródło informacji – Facebook Ośrodka Badań Europy Środkowo – Wschodniej: https://www.facebook.com/osrodekbadan

KLAUZULA INFORMACYJNA O PRZETWARZANIU DANYCH OSOBOWYCH

 Starosta Giżycki (Administrator) informuje, że na podstawie art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, dalej: RODO) przysługują Pani/Panu określone poniżej prawa związane z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Starostwo Powiatowe w Giżycku:

  1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Starosta Giżycki z siedzibą przy al. 1 Maja 14 oraz ul. Generała Józefa Zajączka 2, 11-500 Giżycko (tel. 87 428 59 58, adres e-mail: skrzynka@gizycko.starostwo.gov.pl). 
  2. Administrator wyznaczył Inspektora Ochrony Danych Osobowych – Jolantę Palczewską, z którą można się kontaktować: al. 1 Maja 14, 11-500 Giżycko; tel. 87 428 59 58, adres e-mail: iod@gizycko.starostwo.gov.pl.
  3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w następujących celach:
  4. wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze – wynikających z ustaw kompetencyjnych (szczególnych) (np.: wydawanie zezwoleń w zakresie rejestracji pojazdów, praw jazdy, pozwoleń na budowę, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków itp.),
  5. realizacji umów zawartych z kontrahentami Administratora,
  6. w pozostałych przypadkach Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są wyłącznie na podstawie wcześniej udzielonej zgody w zakresie i celu określonym w treści zgody (np. sprawy dot. rekrutacji pracowników).
  7. Podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych jest:
  8. w przypadku wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze - obowiązujące przepisy prawa (art. 6 ust.1 lit. c RODO),
  9. umowa zawarta między Panią/Panem a Administratorem (art. 6 ust.1 lit. b RODO),
  10. udzielona przez Panią/Pana zgoda na przetwarzanie danych osobowych – np. w celu rekrutacji (art. 6 ust.1 lit. a RODO).
  11. W związku z przetwarzaniem danych w celach wskazanych w pkt 3, Pani/Pana dane osobowe mogą być udostępniane innym odbiorcom lub kategoriom odbiorców danych osobowych. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
  12. organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. podmioty kontrolujące, sądy, policja itp.);
  13. inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z Starostwem Powiatowym w Giżycku przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Starosta Giżycki (np. usługi pocztowe).
  14. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji celów wskazanych w pkt 3, lecz nie krócej niż okres wskazany w przepisach o archiwizacji. Oznacza to, że dane osobowe zostaną zniszczone po upływie odpowiednio 3, 5, 10, 20 lub 50 lat od daty zakończenia sprawy (zgodnie z przepisami o archiwizacji). 
  15. W związku z przetwarzaniem przez Administratora, Pani/Pana danych osobowych, przysługuje Pani/Panu prawo do:
  16. dostępu do treści danych, na podstawie art. 15 RODO z zastrzeżeniem, że udostępniane dane osobowe nie mogą ujawniać informacji niejawnych, ani naruszać tajemnic prawnie chronionych, do których zachowania zobowiązany jest Administrator,
  17. sprostowania (poprawiania) danych osobowych – w przypadku, gdy dane są nieprawidłowe lub niekompletne, na podstawie art. 16 RODO,
  18. żądania usunięcia danych, na podstawie art. 17 RODO; (w przypadkach, w których Administrator przetwarza dane osobowe na podstawie przepisów prawa, dane zostaną usunięte po zakończeniu okresu archiwizacji);
  19. ograniczenia przetwarzania danych, na podstawie art. 18 RODO,
  20. wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzanych danych, na podstawie art. 21 RODO, z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to przypadków, w których Administrator posiada uprawnienie do przetwarzania danych na podstawie przepisów prawa,
  21. prawo do przenoszenia danych, na podstawie art. 20 RODO.
  22. W przypadku, gdy przetwarzanie danych osobowych odbywa się na podstawie zgody osoby na przetwarzanie danych osobowych (art. 6 ust. 1 lit a RODO), przysługuje Pani/Panu prawo do cofnięcia jej w dowolnym momencie. Cofnięcie zgody nie ma wpływu na zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem.
  23. Przysługuje Pani/Panu prawo do wniesienia skargi do organu nadzorczego, którym jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
  24. Podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest obowiązkowe, w sytuacji, gdy przesłankę przetwarzania danych osobowych stanowi przepis prawa lub zawarta między stronami umowa.
  25. Administrator dokłada wszelkich starań, aby zapewnić wszelkie środki fizycznej, technicznej i organizacyjnej ochrony danych osobowych przed ich przypadkowym czy umyślnym zniszczeniem, przypadkową utratą, zmianą, nieuprawnionym ujawnieniem, wykorzystaniem czy dostępem, zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami.

 Więcej informacji dotyczących ochrony danych osobowych można uzyskać pod adresem:

https://www.uodo.gov.pl/

This will close in 20 seconds

Przejdź do treści